Özet: Bu karar, sözleşmenin hileyle kurulması durumunda iptale ilişkin hakların değerlendirilmesini ve bu hakların Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri çerçevesinde kullanılması gerekliliğini ele almaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, davacının hileye dayalı iddialarını kabul ederek direnme kararını bozmuştur.
- Ana Mesele:
- Davacının, evlenme vaadiyle kandırılarak taşınmazını ve aracını devretmesi sonucu hileye dayalı irade bozukluğu iddiasıyla açtığı iptal ve iade davası.
- Kararın Hukuki Değerlendirmesi:
- Hileye Dayalı İrade Bozukluğu: Türk Borçlar Kanunu’nun 39. maddesine göre hileye uğrayan tarafın bir yıl içinde sözleşmeyi iptal edebileceği, bu sürenin hilenin öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başladığı belirtilmiştir.
- Delillerin Serbestçe Değerlendirilmesi: Hile iddialarının, HMK ve TMK çerçevesinde tanık dâhil her türlü delille ispatlanabileceği vurgulanmıştır.
- Somut Olayın Değerlendirilmesi: Davacının, taşınmazını ve aracını davalıya bedelsiz devrettiği, devirlerin evlenme vaadi üzerine yapıldığı ve davalının kısa bir süre sonra birlikteliği sonlandırdığı anlaşılmıştır. Davalının bu davranışı hile olarak kabul edilmiştir.
- Sonuç ve Emsal Niteliği:
- Yargıtay, davalının eylemlerinin hile teşkil ettiğine karar vererek sözleşmenin iptaline ve devirlerin iadesine hükmetmiştir. Bu karar, hileye dayalı irade bozukluğu durumlarında açılacak davalar için emsal teşkil etmektedir.
Detaylı Değerlendirme:
- Usul Hukuku Açısından:
- Hak düşürücü sürenin doğru değerlendirilmesi ve hile iddialarının her türlü delille ispat edilebileceği hususları vurgulanmıştır.
- Maddi Hukuk Açısından:
- Hileye dayalı sözleşmelerin iptaline ilişkin taleplerin hukuki gerekçeleri ele alınmış ve davalının hileli davranışlarının sözleşmeyi geçersiz kıldığı belirtilmiştir.
Kararın Tamamına Yargıtay Karar Arama sitesinden ulaşmak mümkündür.
Son Söz: Bu karar, hileye dayalı irade bozukluğu durumlarında hakların nasıl kullanılacağını açıklayan önemli bir içtihat niteliğindedir. Özellikle evlenme vaadi gibi durumlarda yapılan taşınmaz ve araç devirlerine ilişkin talepler için rehber oluşturur.
Avukat Kaan Berk Aydın 